എം.പി. പരമേശ്വരൻ അന്തരിച്ചു; വിടപറഞ്ഞത് ജനകീയ ശാസ്ത്രപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രമുഖ ശിൽപി

എഴുതിയത്: അകം ന്യൂസ് ഡെസ്ക്2026 ഓഗസ്റ്റ് 11
എം.പി. പരമേശ്വരൻ അന്തരിച്ചു; വിടപറഞ്ഞത് ജനകീയ ശാസ്ത്രപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രമുഖ ശിൽപി

എം.പി. പരമേശ്വരൻ അന്തരിച്ചു; വിടപറഞ്ഞത് ജനകീയ ശാസ്ത്രപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രമുഖ ശിൽപിതൃശ്ശൂർ: പ്രശസ്ത ആണവ ശാസ്ത്രജ്ഞനും കമ്യൂണിസ്റ്റ് തത്വചിന്തകനും ശാസ്ത്രപ്രചാരകനുമായ ഡോ. എം.പി. പരമേശ്വരൻ (92) അന്തരിച്ചു. തൃശ്ശൂരിലെ വസതിയിലായിരുന്നു അന്ത്യം. ശാസ്ത്രജ്ഞൻ, ശാസ്ത്രപ്രചാരകൻ, എഴുത്തുകാരൻ, സൈദ്ധാന്തികൻ, സാക്ഷരതാ പ്രവർത്തകൻ, വികസന ചിന്തകൻ എന്നീ നിലകളിൽ കേരളത്തിന്റെ പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ച വ്യക്തിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

കേരള ശാസ്ത്രസാഹിത്യ പരിഷത്തിന്റെ സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളായിരുന്ന എം.പി. പരമേശ്വരൻ കേരളത്തിലെ ജനകീയ ശാസ്ത്രപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. ശാസ്ത്രവിജ്ഞാനം ഏതാനും വിദഗ്ധരുടെ മാത്രം സ്വത്തല്ലെന്നും അത് സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതത്തെയും സാമൂഹിക ബോധത്തെയും മാറ്റുന്നതിനുള്ള ശക്തിയാകണമെന്നും അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു.

ആണവ ശാസ്ത്രജ്ഞനിൽ നിന്ന് ജനകീയ ശാസ്ത്രപ്രവർത്തകനിലേക്കും സാക്ഷരതാ പ്രവർത്തകനിലേക്കും വികസന ചിന്തകനിലേക്കുമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതയാത്ര കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-ബൗദ്ധിക ചരിത്രത്തിലെ ശ്രദ്ധേയമായ അധ്യായമാണ്.

ആണവ ശാസ്ത്രജ്ഞനിൽ നിന്ന് ജനകീയ ശാസ്ത്രപ്രവർത്തകനിലേക്ക്

1935 ജനുവരി 18-ന് തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ കിരാലൂരിലാണ് എം.പി. പരമേശ്വരൻ ജനിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം എൻജിനീയറിങ് കോളേജിൽ നിന്ന് എൻജിനീയറിങ് ബിരുദം നേടിയ അദ്ദേഹം പിന്നീട് മോസ്കോ പവർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ നിന്ന് ന്യൂക്ലിയർ എൻജിനീയറിങ്ങിൽ പി.എച്ച്.ഡി നേടി.

1957 മുതൽ 1975 വരെ ഭാഭാ ആറ്റോമിക് റിസർച്ച് സെന്ററിൽ (BARC) ശാസ്ത്രജ്ഞനായി പ്രവർത്തിച്ചു. ഇന്ത്യയുടെ ആണവ ഗവേഷണ രംഗത്ത് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം പിന്നീട് സുരക്ഷിതമായ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ഉപേക്ഷിച്ച് കേരളത്തിലെ ജനകീയ ശാസ്ത്രപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മുഴുവൻസമയ പ്രവർത്തകനായി മാറി.

കേരള ശാസ്ത്രസാഹിത്യ പരിഷത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഗ്രാമങ്ങളിലേക്കും സാധാരണ ജനങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. ശാസ്ത്രസാഹിത്യ രചനയിലൂടെയും പ്രഭാഷണങ്ങളിലൂടെയും ശാസ്ത്രത്തെ ജനകീയമാക്കാൻ അദ്ദേഹം നിരന്തരം പ്രവർത്തിച്ചു.

സാക്ഷരതാ പ്രസ്ഥാനത്തിലും നിർണായക പങ്ക്

ശാസ്ത്രപ്രചാരണത്തിനൊപ്പം സാക്ഷരതാ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും എം.പി. പരമേശ്വരൻ സജീവമായി ഇടപെട്ടു. ഭാരത് ജൻ വിജ്ഞാൻ ജാഥ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ദേശീയതല ജനകീയ ശാസ്ത്ര-സാക്ഷരതാ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു.

ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, സാക്ഷരത, ഗ്രാമീണ വികസനം എന്നിവയെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള സമീപനമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റേത്. പാലക്കാട് മുണ്ടൂരിലെ ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് റൂറൽ ടെക്നോളജി സെന്ററുമായി (IRTC) ബന്ധപ്പെട്ടും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു.

‘നാലാം ലോകം’; സിപിഎമ്മിൽ വലിയ സൈദ്ധാന്തിക ചർച്ച

എം.പി. പരമേശ്വരന്റെ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക ചിന്തയിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അധ്യായങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ‘നാലാം ലോകം’ എന്ന സിദ്ധാന്തം.

കേന്ദ്രീകൃത ആസൂത്രണത്തിനും അതിരുകളില്ലാത്ത ഉപഭോഗാധിഷ്ഠിത വികസനത്തിനും പകരം വികേന്ദ്രീകൃത ജനാധിപത്യം, പ്രാദേശിക സ്വയംപര്യാപ്തത, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, സുസ്ഥിര വികസനം എന്നിവ മുൻനിർത്തിയ സാമൂഹിക മാതൃകയാണ് അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവച്ചത്.

ഈ ആശയം സിപിഎമ്മിലും കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷത്തിനിടയിലും വലിയ സൈദ്ധാന്തിക ചർച്ചകൾക്ക് വഴിമരുന്നിട്ടു. മാർക്സിസ്റ്റ് സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന നിലപാടുകളിൽനിന്നുള്ള വ്യതിചലനമാണ് ‘നാലാം ലോക’ ആശയമെന്ന വിമർശനവും പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ ഉയർന്നു. തുടർന്ന് 2004-ൽ എം.പി. പരമേശ്വരനെ സിപിഎമ്മിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി.

പാർട്ടിയിൽനിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ട ശേഷവും സാമൂഹിക മാറ്റം, ശാസ്ത്രം, പരിസ്ഥിതി, വികസനം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്താപരമായ ഇടപെടലുകൾ തുടർന്നു.

ശാസ്ത്രത്തെ ജനങ്ങളുടെ ഭാഷയിലേക്ക്

ആണവശാസ്ത്രം, ഭൗതികശാസ്ത്രം, ജ്യോതിശാസ്ത്രം, പരിസ്ഥിതി, വികസനം, സാമൂഹിക ചിന്ത തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ മലയാളത്തിലും ഇംഗ്ലീഷിലും നിരവധി ഗ്രന്ഥങ്ങൾ അദ്ദേഹം രചിച്ചു. ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ സാധാരണ വായനക്കാരിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകൾ വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു.

ശാസ്ത്രത്തെ കേവലം സാങ്കേതിക അറിവായി കാണാതെ മനുഷ്യവിമോചനത്തിന്റെയും സാമൂഹിക പുരോഗതിയുടെയും ഉപാധിയായി കാണണമെന്ന നിലപാടായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തകളുടെ സവിശേഷത. കേരളത്തിലെ ജനകീയ ശാസ്ത്രപ്രസ്ഥാനത്തിന് ഈ കാഴ്ചപ്പാട് വലിയ ഊർജം നൽകി.

ഒരു വ്യത്യസ്ത ബൗദ്ധിക ജീവിതത്തിന് വിരാമം

ആണവ ഗവേഷണശാലയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞനായി തുടങ്ങി ജനകീയ ശാസ്ത്രപ്രവർത്തകനായും എഴുത്തുകാരനായും സാക്ഷരതാ പ്രവർത്തകനായും മാർക്സിസ്റ്റ് ചിന്തകനായും വികസന നിരീക്ഷകനായും വളർന്ന വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു എം.പി. പരമേശ്വരന്റേത്.

ശാസ്ത്രവും സമൂഹവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചും സുസ്ഥിര വികസനത്തെക്കുറിച്ചും വികേന്ദ്രീകരണത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം ഉയർത്തിയ ചോദ്യങ്ങൾ കേരളത്തിന്റെ പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ ദീർഘകാലം ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടും. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിയോഗത്തോടെ കേരളത്തിലെ ജനകീയ ശാസ്ത്ര-സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിലെ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു അധ്യായത്തിനാണ് വിരാമമായത്.